Birçok bebekte güçlü emme refleksi vardır. Bazı bebekler daha annelerinin karnındayken parmaklarını emmeye başlarlar. Bu yüzden birçok ebeveyn emziği bebeğe hazırlıkta mutlaka alınması gerekenler listesine koyar. Acaba bebeğinizin emziğe gerçekten bu kadar ihtiyacı var mı? Bu soru üzerine çok tartışılmasına rağmen Amerikan Çocuk Doktorları Akademisi bebekler için emziğe yeşil ışık veriyor.

İyi yanları

Bazı bebekler için emzik iki emzirme arasında rahatlamanın tek yolu olabilir. Emziğin göz önünde bulundurulması gereken iyi yanları:

• Emzik mızmızlanan bir bebeği sakinleştirebilir. Bazı bebekler birşeyleri emdikleri sürece mutlu bebeklerdir.
• Emzik geçici olarak bebeğinizin dikkatini dağıtmanıza yardımcı olabilir. Bebeğiniz çok acıktığında, emzik ile oyalayarak biberonunu hazırlamak ya da onu emzirecebileceğiniz rahat bir köşe bulabilmek için kendinize bir kaç dakika kazandırabilirsiniz. Ayrıca, aşı olurken, kan alınırıken, ve benzeri testler yapılırken de emzik işe yarayabilir.
• Emzik bebeğinizin uykuya dalmasında yardım olabilir. Eğer bebeğiniz kendi kendine uykuya dalamıyorsa, emzik işinizi görebilir.
• Emzik ile ani bebek ölümü sendromu (ABÖS) riskini azaltabilirsiniz. Bazı araştırmalara göre uyurken emzik emme ile azalan ABÖS riski arasında bir bağlantı var.
• Emziğe kullan-at yapabilirsiniz. Emziği bırakma zamanı geldiğinde emziği atabilirsiniz. Oysa parmaklarını emmeyi tercih eden bir bebek, bu huyundan vazgeçmekte daha çok zorlanacaktır.

Kötü yanları

• Erken başlanan emzik bebeğin anne sütünü emmesini engelleyebilir. Anne göğsü emmek emzik ya da biberon emmekten farklıdır. Bazı bebekler eğer erken yaşta emzik emmeye başlarlarsa annelerinin memesini emmeyi öğrenirken güçlükler yaşayabilir.
• Bebeğiniz emziğe bağımlı hale gelebilir. Eğer bebeğiniz uyumak için emzik kullanıyorsa, uyurken emzik ağzından düştüğü durumda gecenin bir yarısı sık sık ağlama dönemleri olabilir.
• Emzik kullanımı, orta kulak enfeksiyonu riskini artırabiliyor. Ancak, orta kulak enfeksiyonları bebekler 6 aylık olana kadara az görülmektedir. Bu süre boyunca bebeklerde ABÖS riski çok daha yüksek.
• Uzun süreli emzik kullanımı, diş problemlerine neden olabilir. Bebeğin ilk bir kaç yılı boyunca normal emzik kullanımı uzun-süreli diş sorunlarına yol açmaz. Ancak daha uzun süreli emzik kullanımından dolayı, üst ön dişleri dışarıya doğru çarpıklaşabilir ya da çıkan dişler düzgün bir sırada olmayabilir.

Emzikle ilgili bilmeniz gereken diğer konular:

Eğer emzik kullanmayı tercih ettiyseniz, bunları aklınızdan çıkarmayın:

• Bebek meme emmeye iyice alışına kadar bekleyin, sabırlı olun. Bebeğin meme emerken rutin oluşturması birkaç haftadan uzun sürebilir. Eğer bebeğinize anne sütü veriyorsanız, uzmanlar emzik vermek için bebeğinizin 4 ila 6 haftalık olmasını beklemenizi öneriyor.
• Bebeğiniz her ağladığında emzik vermeyin. Bazen pozisyon değişikliği ya da beşiği sallamak bebeği sakinleştirebilir. Eğer bebeğiniz açsa, emzirmeyi ya da mama vermeyi deneyin.
• Tek parça ve bulaşık makinesinde yıkanabilen emzik seçin. İki parçadan oluşan emzikler boğulma tehlikesi taşıyorlar. Emziğin şekli ve sertliği size ve tabiki bebeğinize kalmış bir seçim. Bebeğinizin hoşuna giden emzikten elinizin altında birkaç tane daha bulundurun. Çünkü, birçok bebek, alıştığı emziğin dışındakileri reddebiliyor.
• Bebeğinizin emziğe kendi istediği gibi alışmasına izin verin. Eğer emzikle ilgilenmezse, daha sonra tekrar deneyin – ya da bir daha hiç denemeyin. Bebeğiniz uyurken emzik ağzından düşüyorsa tekrar vermeyin.
• Emziği temiz tutun. Emziği bebeğinize vermeden önce, sabunla ve suyla yıkayın, iyice kurutun. Temizlemek için emziği ağzınıza almayın, bu şekilde sadece bebeğinizin ağzına daha fazla mikrop yayarsınız.
• Güvenliğe önem verin. Sık sık emziği değiştirin, bozulma belirtilerini gözlemleyin. Eskimiş ya da çatlamış emziğin parçaları kopabilir ve boğulma tehlikesi yaratabilir. Boynuna dolanma riski nedeniyle, emziğe özellikle bebeğiniz uyurken ip ya da askı takmayın.
• Emziği bırakacağınız zamanı bilin. Eğer kulak enfeksiyonu gibi bir kaygınız varsa bebeğiniz 6 aylık olduğunda emziği bıraktırmaya başlayın. Kendi haline bırakılırsa birçok çocuk 2 ile 4 yaş civarında emziği bırakır. Çocuğunuzun emzik kullanımı konusunda kaygılarınız varsa, çocuğunuzun doktoruna danışın.

Son nokta

Bebek emziği kullanıp kullanmamak size kalmış bir karar. Bebeğiniz için en doğru kararı verirken ne suçluluk duyun ne de başkalarını söylediklerine kulak asın!

Emzirme talep-kaynak ilkesine bağlıdır. Bebeğinizi ne kadar çok ve sık emzirirseniz – ya da pompa yaparsanız – vücudunuz o kadar çok süt üretecektir. Başarılı pompa için şu yedi ipucunu deneyin.

1. Rahatlayın. Stres vücudunuzun süt yapma yetisini köreltebilir. Pompa yapmak için sakin bir ortam yaratın. Pompadan önce gögüslerinize masaj yapmak ya da sıcak havlu ile baskı yapmak sütünüzün gelmesine yardımcı olacaktır. Pompa sırasında bebeğinizi düşünmek, onun bir resmine bakmak, ya da rahatlatıcı müzik dinlemek de rahatlamanıza yardımcı olacaktır.
2. Sık pompa yapın. Ne kadar sık pompa yaparsanız – özellikle iyi kalite bir pompa ile -, o kadar çok sütünüz gelecektir. Eğer tüm gün çalışıyorsanız, bir kaç saat ara ile 15′er dakikalık pompa seansları yapın. Eğer pompanız elveriyorsa, iki göğsünüzü aynı anda pompalayın. Bu hem vakit kazanmanızı hem de – büyük bir ihtimalle – vücudunuzun prolaktin – süt üretiminden sorumlu hormon – üretimini arttıracaktır.
3. Bebeğizle beraberken, her istediğinde emzirin. Bebeğinizle beraberken ne kadar çok emzirirseniz, pompa yaptığınızda da o kadar çok sütünüz olacaktır. Akşamları, sabahları, ve haftasonları daha sık emzirmeyi deneyin.  Emzirmeden sonra pompa yapmak da pompa ile süt çıkaramasanız bile süt üretiminizi arttıracaktır.
4. Bebek maması vermekten kaçının. Bebek maması verdiğiniz takdirde bebeğinizin emme isteğini azaltacaksınız; bu da sizin süt üretiminizi azaltacaktır. Süt kaynağınızı aktif tutabilmek için, bebeğinizin mama ya da birebon ile süt içti zamanlarda siz de mutlaka pompa yapın. Unutmayın ki sadece emzirerek ya da pompa yaparak süt kaynağınızı canlı tutabilirsiniz. Ayrıca ekstradan pompalanmış süt – ister emzirdikten hemen sonra isterseniz de emzirme aralarında – buzlukta dondurularak aylarca saklanabilir.
5. Bol sulu gıdalar tüketin. Su, meyvesuyu, ve süt susuzluğunuzu giderir, bu da süt üretiminizi arttırır. Gazozlu içecekler, kahve, ve diğer kafeinli içecek tüketimini sınırlayın. Annenin fazla kafein içerikli içecek tüketimi bebekte huysuzluk hatta uyku düzeninde bozukluklara yol açabilir. Eğer kırk yılın başı bir kadeh birşey içeyim diyorsanız, alkol tüketiminden sonra emzirmek için en az iki saat bekleyin.
6. Sigaraya kesinlikle hayır. Sigaranın genel olarak sağlığınıza olan tehlikesinin yanısıra süt üretiminizi de azaltacağını unutmayın. Ayrıca, sütünüze geçen nikotin hem sütün tadını hem de bebeğinizin uyku düzenini bozacaktır. Eğer sigara içiyorsanız, biran önce doktorunuzla konuşup sigarayı bırakmanın yollarını arayın. O zamana kadar da emzirmeden önce ve emzirme sırasında sigara içmeyin.
7. Kendinize iyi bakın. Bol meyve, sebze, fazla işlenmemiş tahıl yemeye çalısın. Bebeğiniz uyurken siz de uyuyun. İhtiyacınız olduğunda başkalarından yardım isteye çekinmeyin. Ayrıca, doğum kontrol seçeneklerinizi gözden geçirin. İçinde estrojen olan doğum kontrol ilaçları süt üretiminizi azaltacaktır.

Emzirmek kararlılık ve bağlılık ister ve süt kaynağınızı devamlı tutabilmek de büyük bir başarıdır. Eğer süt kaynağınızı aktif tutamadığınızı ya da sütünüzün yetmediğini düşünüyorsanız, doktorunuzun ya da sertifikalı bir emzirme danışmanının fikrini alın.

Birbirini tamalayıcı besinlerin verilmesi gerektiği sıra ya da miktarın faydaları konusunda bilimsel bir kanıt yok. Fakat, genel olarak bebeğin ilk katı yemeklerinin tek bir besin maddesi içermesi ve her yeni besin maddesinin ayrı ayrı 2 ile 7 günlük aralıklarla bebeğe sunulması öneriliyor. Birbirini tamalayıcı besinlerin verilme sırasından çok besleyeyici olmaları çok daha önemli. Karışık yemeklerin (birden çok besin maddesi içeren yemekler) bebeğin tek besinli katılara toleransı anlaşıldıktan sonra verilmesi daha uygundur.

Aşağıdaki katı gıdalara geçiş sırası biraz araştırma ama daha çok deneyime bağlı olarak hazırlanmıştır.

• 6 aylık: kahvaltılık gevrek, sarı ve turuncu sebzeler (havuç, balkabağı, tatlı patates gibi)
• 7 aylık: meyveler
• 8 aylık: yeşil sebzeler
• 9 aylık: et, tavuk, balık, soya ürünleri, yumurtanın sarısı, fasulye ve mercimek gibi baklagiller
• 10 aylık: peynir, yoğurt
• 12 aylık: bal, tam yağlı süt, yumurtanın akı, fıstık ezmesi, fındık ezmesi, kabuklu balıklar

Naranciye ve böğürtlen gibi asitli yiyeceklere dikkat edin. Ağız çevresinde ve alt bezi etrafında isilik yapabilirler.

Hazır meyve sularına hayır! Hazır meyve suları içerik olarak çoğunlukla şekerli sudur ve bu çocuklardaki yavaş kilo almanın başlıca sebeplerinden birisidir.

1. Bebeğinize 6 aylık olduğu zaman katı gıdalar vermeye başlayın.
2. Bebeğiniz 1 yaşına geldiğinde nasıl yemek yemesini hayal ediyorsanız, bu hayal doğrultusuda ona katı yemekler sunun. Tüm aile fertlerinin bir arada aynı yemeği yedi bir sofra tablosu güzel bir amaç olacaktır.
3. Bir öğün ile başlayıp, 8 aylık olunca ikinci ve 10 aylık olunca da üçüncü öğünü ekleyin. İlk seçtiğiniz öğün hazırlamak için en çok vakit harcadığınız ve tüm ailenin yemek sofrasında bir arada olacağı bir öğün olmalı.
4. Katı yiyecek vermeden önce mutlaka ya emzirin ya da bebek maması verin. Bebeğinizin ana besin kaynağının hala annesütü ve/veya bebek maması olduğunu unutmayın. Katı yiyeceklere geçisi bebeğinizi değişik tat ve dokularla tanıştırmanın, ona sofra adabını öğretmenin eğlenceli bir yolu olarak düşünün.
5. Bir öğünde ne kadar katı gıda vermeniz gerektiğinin bir kuralı yok! Bebeğinizin yediği kaşıkları saymaktansa onun hareketlerini gözlemleyin. Eğer uzattığınız kaşığa ilgi göstermiyorsa o öğünlük yemek vermeyi bırakın.
6. Her yeni yemeği (sebze ya da meyve) ayrı günlerde bebeğinize verin. Böylece kakasındaki değişikleri kolayca takip edebilirsiniz. İshal ya da kabızlığa yol açan besinlere bir süre ara verip bir iki ay sonra tekrar deneyin.
7. Bebek yemeği bebekler için hazırlanmış yemektir – başka özel bir tanımı yoktur. Eğer tüm aile için hazırladığınız yemeğin doku ve içerik olarak bebeğinize de uygun olduğunu düşünüyorsanız, ona da verin. Örneğin, patates yemeğimi yaptınız, o zaman bebeğinize buharda haşlanmış patates püresi hazırlayın. Bebekler ailenin diğer fertleri ile aynı yemeği yedikleri kanısında olunca daha güzel ve kolay beslenirler.
8. İlk başta bebeklere katıları püre olarak vermeniz gerekecektir ama 9 aylık oldukları zaman parmakları ile tutma yetileri gelişeceği için küçük parçalara kesilmiş katı yiyecekler susun.
9. Katıların yanın bir bardak su da verin. Hem bardaktan su içme pratiği yapmış olur hem de bağırsaklarını yumuşak tutup katı yiyeceklerden dolayı kabız olma ihtimalini azaltır.

Pandispanya Malzemesi:

• 7 yumurta (oda sıcaklığında)
• 1 su bardağı şeker
• 2 su bardağı un
• 1/2 paket vanilya
• 1 çay kaşığı limon kabuğu rendesi

Islatma Şurubu Malzemesi:

• 1/4 su bardağı şeker
• 2 çorba kaşığı meyve suyu (ben portakal suyu kullandım)

Kreme Malzemelesi:

• 1 kg. kestane
• 1,5 su bardağı şeker
• 1 paket vanilya
• 2 çorba kaşığı kakao
• 1 çorba kaşığı tereyağı
• 2 çorba kaşığı şerit badem

Tarif:

1. Fırını 175ºC’ye açın.
2. Kestaneleri 2 su bardağı su ile 20-25 dakika pişirin.
3. Kestaneler pişerken pandispanya hamurunu hazırlayın: Una vanilya katıp eleyiniz. Kek kalıbını yağlayıp tabanına yağlı kâğıt serin.Yumurta beyaz ve sarılarını ayırıp yarımşar bardak şeker ile ayrı ayrı kaplarda çırpın. Yumurta sarıları koyu boza kıvamına, beyazları da krem şanti kıvamına gelinceye kadar çırpın. Yumurta akı karışımına un, limon kabuğu rendesi, ve yumurta sarısı karışımını katıp kaşıkla alttan alarak yavaşça karıştırın. Kalıba döküp fırında 45-50 dakika pişirin. Kalıp ılıyınca pandispanyanın çevresini bıçakla kalıptan kurtarıp ters çevirip kâğıdını çıkartın.
4. Pandispanya keki pişerken haşladığınız kestanelerin dış kabuk ve iç zarlarını soyup küçük bir tencereye koyun. 1 su bardağı su ilave edip hafif hararetli ısıda kestaneler yumuşayıncaya kadar pişirin. Püre makinasından veya tel süzgeçten geçirin. Şeker, kakao, ve tereyağını katıp 3-4 dakika karıştırarak kaynatın. Vanilya ilave edip soğumaya bırakın.
5. Islatma şurubu için şekere 1/4 su bardağı su katıp eritin. Meyve suyunu ilave edip karıştırın.
6. Pandispanyayı isteğe ve kalıp şekline göre enine ya da boyuna 2 eşit parçaya kesin. Islatma şurubu ile ilk parça ıslatıp kremanın 1/3 ünü üzerine muntazam sürün, diğer parçayı üzerine kapatın. Üstteki parçayı ıslatma şurubu ile ıslatıp kalan krema ile pastanın üstünü ve yanları bıçak yardımı ile kaplayın. Üzerini badem şeritleri ile süsleyin.